30. 05. 2011

Kritika: Otac na službenom putu

Posle odgledanog Oca na službenom putu ima se utisak kao da ste posle dužeg vremena zaista bili u pozorištu. I to u Ateljeu 212...

Sama predstava počinje pre nego što se podigne zavesa na kojoj se šepuri Staljinova slika (i obavezno srp i čekić), svetla se gase i u potpunom mraku sluša se Titov govor, od onih kada se više ne pitate odakle je stigao taj čovek - znate da je vanzemaljac. Sledi furiozni tempo poigravanja simbolima kojim se oživljava prepoznatljiva sirova rediteljska poetika Olivera Frljića. Ovoga puta bez provociranja publike, ali nema ni ulagivanja Sidranovom naslovu koji se pamti po Kusturičnom filmu.

Vlastimir-Đuza Stojiljković pojavljuje se u ulozi dečaka Dina čije je sećanje na detinjstvo, zapravo, sećanje na nemoć, krivicu, male ljude, svedoke, na vreme u kojem je mrak gutao što pojedince što porodice... U postavci dečakove vizure sve vreme su prisutne naivnost i čistota, posebno kada se bez svoje volje upoznaje sa životnim gadostima, ali daleko od toga da ga reditelj i glumac

ostavljaju u ulozi žrtve. Na kraju smo ipak suočeni sa slikom starca koji drži pištolj u ruci, s tim što pucanj nije namenjen likovima u drami. Oni su u Frljićevoj predstavi prvenstveno simboli sveukupnog političko-porodičnog kurvarluka, pa tek onda ljudi. Stavljanjem pištolja u ruke deteta/starca, neiskvarena dečja svest, koja nas je u formi naratora vodila kroz predstavu, dobija na dodatnoj tragičkoj dimenziji - događaji iz detinjstva nisu ono što je oblikovalo dečaka, već ono što ga u finalnom obrtu izobličava. Dok mu je otac na službenom putu, lik majke (Hana Selimović) stalno je prisutan.

U njoj nema ni traga od tihe mučenice na koju se svalilo to da postane glava kuće; naprotiv, ona je brižna i hrabra majka, lajava i ljubomorna supruga. U mnogobrojnom glumačkom ansamblu izdvaja se i pojava Nikole Jovanovića u ulozi Fahre (daidža, JNA graničar, dostojanstven kao da mu se država nikad neće raspasti), kao i Danica Maksimović u emotivno pokrivenim ulogama Živke i Lidije čiji su muževi takođe odlazili na „službeni put" (u težak haps ili u težak kurvarluk).

Važan element Frljićevog mehanizma čine i kompozicije Irene Popović (s muzičarima koji u stopu prate glumce), i nisu retke situacije da snaga i angažovanost unutar pevanih deonica imaju apsolutnu nadmoć nad izgovorenom rečju. Možda neko taj odnos snaga može da vidi i kao zamerku, ali ovoj rediteljskoj konstrukciji ne mogu da naškode ni mnogo ozbiljniji problemi poput zaglavljenosti pojedinih likova u jednodimenzionalnosti (čega ima i u glavnim i u epizodnim ulogama). Jednostavno, nema se kad. Iza jednog Frljićevog prizora mahnitaju da se dogode još (recimo) četiri ogoljena odraza najpoznatije tužno-smešne priče iz korpusa onih o bivšoj državi.

Slobodan OBRADOVIĆ

Režija: Oliver Frljić

Uloge: Vlastimir-Đuza Stojiljković, Hana Selimović, Branislav Trifunović...

Oceni ovaj članak

Komentari